Για την πλοήγηση

Παθήσεις στομάχου


Πεπτικό έλκος (στομάχου - δωδεκαδακτύλου)

Είναι η διάβρωση του βλεννογόνου του στομάχου ή του δωδεκαδακτύλου. Η διάβρωση αυτή έχει ορισμένο βάθος και φτάνει ως τη βλεννογόνιο μυική στιβάδα. Το έλκος του δωδεκαδακτύλου είναι πέντε φορές συχνότερο από αυτό του στομάχου. Οι άντρες πάσχουν συχνότερα από τις γυναίκες. Εμφανίζεται συχνότερα σε καπνιστές και ασθενείς που λαμβάνουν μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Οι διαιτητικές συνήθειες δεν προκαλούν έλκος.


Ο κυριότερες αιτίες που προκαλούν πεπτικό έλκος είναι:

  1. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter Pylori). Συσχετίζεται κυρίως με τοέλκοςτου δωδεκαδακτύλου (ανευρίσκεται στο 95% των ασθενών). Το μικρόβιο αυτό αποικίζει το στομάχι και καταφέρνει να επιβιώνει στο αφιλόξενο όξινο περιβάλλον χάρη στις ιδιότητές του. Στις αναπτυσσόμενες χώρες η επίπτωση της μόλυνσης είναι 80-90%. Στις ανεπτυγμένες χώρες αυξάνεται με την ηλικία και φτάνει το 50-60% στην ηλικία των 70 ετών. Μεταδίδεται μεταξύ των ατόμων της ίδιας οικογένειας. Η προσκόλληση του μικροοργανισμού στο βλεννογόνο του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου, προκαλούν το έλκος. Ο ρόλος του στο έλκος του στομάχου είναι λιγότερο σαφής. Το H. Pylori εκτός από το πεπτικό έλκος και τη χρόνια μη διαβρωτική γαστρίτιδα, έχει ενοχοποιηθεί για τον καρκίνο του στομάχου, για το MALT λέμφωμα του στομάχου και για τη μη ελκωτική δυσπεψία.
  2. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (Μ.Σ.Α.Φ.) που χρησιμοποιούνται συχνά σε επώδυνες καταστάσεις αρθρώσεων και οστών. Η ασπιρίνη είναι το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο φάρμακο αυτής της κατηγορίας.
  3. Καταστάσεις υπερέκκρισης οξέως (σύνδρομο Zollinger-Ellison)

 Πρόληψη

- Αποφυγή χρήσης μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων χωρίς απόλυτη ένδειξη και οδηγία γιατρού
- Αποφυγή καπνίσματος
- Αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ
- Έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση σ. Zollinger-Ellison
- Προς το παρόν δε συνίσταται θεραπεία εκρίζωσης του ελικοβακτηριδίου σε ασυμπτωματικά άτομα για την πρόληψη του έλκους. Η θεραπεία αυτή γίνεται μόνο σε τεκμηριωμένο έλκος δωδεκαδακτύλου, σε οικογενειακό ιστορικό καρκίνου στομάχου και MALT λέμφωμα.


Κλινική εικόνα

- Πόνος στο επιγάστριο (άνω τμήμα κοιλιάς) είναι το πιο συχνό σύμπτωμα (80-90% των ασθενών). Ο πόνος του έλκους του δωδεκαδακτύλου περιγράφεται σαν πόνος πείνας, ανακουφίζεται με τη λήψη τροφής ή αντιόξινων φαρμάκων και υποτροπιάζει 2-4 ώρες μετά. Ο πόνος του έλκους του στομάχου μπορεί να εμφανίζεται και με γεμάτο στομάχι, ή ακόμη να επιδεινώνεται με το γεύμα. Ο πόνος του έλκους του δωδεκαδακτύλου συχνά ξυπνάει τον άρρωστο το βράδυ, και έχει εξάρσεις συνήθως την άνοιξη και το φθινόπωρο. Αλλαγή των τυπικών χαρακτήρων του έλκους μπορεί να σημαίνει επιπλοκή (π.χ. διάτρηση).
- Ναυτία
- Δυσπεψία
- Έμετος


Επιπλοκές

Οι επιπλοκές του πεπτικού έλκους είναι:

  1. Αιμορραγία (γαστρορραγία) παρουσιάζεται στο 10-20% των ασθενών. Εκδηλώνεται ως αιματέμεση ή ως μέλαινα κένωση.
  2. Διάτρηση, δηλαδή δημιουργία οπής του τοιχώματος του στομάχου ή του δωδεκαδακτύλου στο σημείο του έλκους. Σαν αποτέλεσμα έχουμε περιτονίτιδα, με διάχυτο έντονο πόνο στην κοιλιά, που επιδεινώνεται με την κίνηση και σύσπαση του κοιλιακού τοιχώματος.
  3. Πυλωρική στένωση. Ο πυλωρός είναι το τελευταίο τμήμα του στομάχου, αμέσως μετά το οποιίο ξεκινά το δωδεκαδάκτυλο. Ένα χρόνιο έλκος στη περιοχή αυτή προκαλει πάχυνση του τοιχώματος του πυλωρού με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η κένωση του στομάχου. Τα συμπτώματα της πυλωρικής στένωσης είναι επιγαστρική δυσφορία λόγω διάτασης του στομάχου, έμετοι, απώλεια βάρους, μεταβολικές διαταραχές.

Διάγνωση

Παλαιότερα, αυτή στηριζόταν στον ακτινολογικό έλεγχο με βαριούχο γεύμα. Σήμερα, η γασροσκόπηση είναι η μόνη αξιόπιστη μέθοδος άμεσης διάγνωσης του πεπτικού έλκους. Προσφέρει επίσης τη δυνατότητα να ληφθούν βιοψίες και να αναζητηθεί το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού στις βιοψίες αυτές. Πρέπει να τονισθεί, ότι το έλκος στομάχου μπορεί να είναι κακόηθες, γι' αυτό πρέπει να λαμβάνονται βιοψίες κατά τη γαστροσκόπηση. Με τη γαστροσκόπηση διαγιγνώσκονται άμεσα οι επιπλοκές του έλκους (αιμορραγία, διάτρηση, πυλωρική στένωση).


Αντιμετώπιση

Σήμερα το πεπτικό έλκος αντιμετωπίζεται εξ' ολοκλήρου με φάρμακα, ενώ χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται μόνο σε υποτροπιάζουσες καταστάσεις, (που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική θεραπεία), ή σε επιπλοκές. Ακόμη και σε επεισόδια γαστρορραγίας, οι ενδοσκοπικές μέθοδοι έχουν μεγάλη επιτυχία κι έχουν μειώσει τον αριθμό των περιπτώσεων που αντιμετωπίζονται χειρουργικά.


Φάρμακα

1. που μειώνουν την όξινη έκκριση του στομάχου
- αναστολείς της αντλίας προτωνίων (PPi)
- Η2 αναστολείς της ισταμίνης
2. που ενισχύουν την άμυνα του βλεννογόνου
- σουκραλφάτη
- βισμούθιο
- προσταγλανδίνες
- αντιόξινα
3. που εκριζώνουν το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού
- αναστολείς της αντλίας πρωτονίων (ομεπραζόλη) και αντιβιοτικά (αμοξυκιλλίνη, κλαριθρομυκίνη, μετρονιδαζόλη, κ.α)

Μετά την θεραπεία, πρέπει να επαναλαμβάνεται η γαστροσκόπηση, ώστε να τεκμηριωθεί η επούλωσή του έλκους. Η εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου πρέπει να τεκμηριώνεται για να αποφευχθούν οι υποτροπές. Το ελικοβακτηρίδιο ανιχνεύεται με: βιοψία, CLO test, Test αναπνοής και μετρης αντισωμάτων.


Αντιμετώπιση των επιπλοκών

1. Αιμορραγία: ενδοσκοπικά ή χειρουργικά, σε περίπτωση υποτροπής της αιμορραγίας (το 10% τελικά χειρουργείται)
2. Διάτρηση: χειρουργική αντιμετώπιση
3. Πυλωρική στένωση: κένωση του στομάχου και αντιμετώπιση του οιδήματος με ρινογαστρικό σωλήνα. Ενδοσκοπικά με διαστολές της στένωσης. Σε περίπτωση αποτυχίας της συντηρητικής αγωγής και ενδοσκοπικής αντιμετώπισης, χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση (στα 2/3 των περιπτώσεων).

Γαστρίτιδα

Γαστρίτιδα είναι η φλεγμονή του βλεννογόνου του στομάχου, η οποία προκαλείται από διάφορα νοσήματα ή μικρόβια. Η οξεία γαστρίτιδα εμφανίζεται ξαφνικά και θα ανταποκριθεί σε κατάλληλη θεραπεία, ενώ η χρόνια γαστρίτιδα εξελίσσεται αργά. Το πιο συχνό αίτιο γαστρίτιδος είναι το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Η γαστρίτιδα μπορεί να ποικίλλει σημαντικά από ήπια γαστρίτιδα έως σοβαρή γαστρίτιδα.


Τα συμπτώματα μπορεί να μη συσχετίζονται πάντα με τη βαρύτητα της νόσου. Μπορεί, δηλαδή, να είναι παρούσα σοβαρή γαστρίτιδα χωρίς συμπτώματα, όπως και αντίθετα, να υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα με ήπιες ή και χωρίς διαταραχές στο βλεννογόνο του στομάχου. Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι έχουν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα ανάπτυξης ανώδυνης βλάβης στο στομάχι. Μπορούν δηλ. να μην έχουν καθόλου συμπτώματα, ενώ υπάρχει σοβαρή γαστρίτιδα, έως ότου ξαφνικά ο άρρωστος εκδηλώσει αιμορραγία. Σε άτομα που έχουν συμπτώματα, ο πόνος και η δυσφορία στην άνω κοιλιακή χώρα είναι τα πιο κοινά συμπτώματα.                                                                                                               

Άλλα συμπτώματα γαστρίτιδας είναι τα ακόλουθα:

  • Ρέψιμο: Η ερυγή συνήθως είτε δεν απαλλάσσει από τον πόνο ή ανακουφίζει τον ασθενή μόνο για λίγο. Το ρέψιμο δεν δηλώνει παθολογία (γαστρίτιδα) αλλά μόνο κατάποση αέρα.

  • Ναυτία και έμετος: Ο έμετος μπορεί να είναι χολώδης ή αιματηρός, ανάλογα με την αιτιολογία της γαστρίτιδος και τη βαρύτητά της.

  • Αίσθημα πληρότητας ή κάψιμο στο άνω μέρος της κοιλιάς.

Σε πιο σοβαρές βλάβες μπορεί να εμφανιστεί διαβρωτική γαστρίτιδα, η οποία προκαλεί διάβρωση του βλεννογόνου και αιμορραγία.


Τι προκαλεί γαστρίτιδα;

  • Ασπιρίνη
  • Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη
  • στεροειδή (για παράδειγμα, πρεδνιζόνη)
  • συμπληρώματα καλίου
  • δισκία σιδήρου
  • χημειοθεραπευτικά φάρμακα
  • κατάποση χημικών ουσιών ή αντικειμένων
  • χειρουργεία του στομάχου
  • ακτινοβολία
  • φυματίωση
  • σύφιλη
  • βακτηριακές λοιμώξεις (το H. pylori λοίμωξη είναι το πιο κοινό)
  • ιογενείς λοιμώξεις
  • μυκητιασικές λοιμώξεις
  • παράσιτα και σκουλήκια
  • στρες
  • η κατανάλωση αλκοόλ
  • καφεΐνη
  • κάπνισμα
  • αυτοάνοση γαστρίτιδα
  • ηωσινοφιλική γαστρεντερίτιδα
  • αλκαλική γαστρίτιδα από παλινδρόμηση χολής

Θεραπεία

  • Αντιόξινα
  • Η2 αναστολείς
  • Αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPi)
  • Φάρμακα που ενισχύουν την άμυνα του βλεννογόνου (σουκραφάλτη, προσταγλαδίνες, βισμούθιο)
  • Αντιβιοτικά
  • Αντιεμετικά

Πώς προλαμβάνεται η γαστρίτιδα;

  • Αποφυγή αλκοόλης
  • Διακοπή καπνίσματος
  • Αποφυγή λήψη φαρμάκων χωρίς ιατρική συνταγή ιδιαίτερα ασπιρίνης, μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών
Καρκίνος στομάχου

Ο καρκίνος του στομάχου δημιουργείται στους ιστούς του στομάχου . Οι περισσότεροι καρκίνοι του στομάχου προέρχονται από τα κύτταρα του εσωτερικού στρώματος του στομάχου (τον βλεννογόνο), τα οποία υπό κανονικές συνθήκες παράγουν και απελευθερώνουν τη βλέννη και άλλα υγρά. Αυτοί οι καρκίνοι ονομάζονται αδενοκαρκινώματα και αποτελούν το 90% των περιπτώσεων όλων των καρκίνων του στομάχου.


Άλλοι τύποι νεοπλασμάτων του στομάχου πέρα από τα αδενοκαρκινώματα, είναι:

- Γαστρικά λεμφώματα, τα οποία είναι καρκίνοι που προέρχονται από κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος τα οποία βρίσκονται στο τοίχωμα του στομάχου. Τα περισσότερα είναι μη-Hodgkin λεμφώματα.

- Στρωματικοί όγκοι του γαστρεντερικού (GIST), οι οποίοι είναι σπάνιοι όγκοι οι οποίοι πιστεύεται ότι προέρχονται από τα κύτταρα του τοιχώματος του στομάχου τα οποία ονομάζονται διάμεσα κύτταρα του Cajal.

- Νευροενδοκρινείς όγκοι, οι οποίοι είναι όγκοι που προέρχονται από κύτταρα του νευρικού ή ενδοκρινικού συστήματος του.


ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΣΥΧΝΟΣ;

Ο καρκίνος του στομάχου είναι πιο συχνός στην Ανατολική Ασία, Νότια Αμερική και Ανατολική Ευρώπη. Είναι λιγότερο συχνός στη Δυτική Ευρώπη παρά το γεγονός ότι είναι ο πέμπτος πιο διαδεδομένος καρκίνος στην Ευρώπη. Είναι περίπου δύο φορές πιο συχνός στους άντρες από ότι στις γυναίκες. Συνήθως διαγιγνώσκεται σε ηλικίες μεταξύ 60 και 80 ετών. Η παρατηρούμενη διαφορά στη συχνότητα του καρκίνου του στομάχου μεταξύ ηπείρων και χωρών οφείλεται κυρίως σε διαιτητικές διαφορές και γενετικούς παράγοντες. Στην Ευρώπη, 1 με 2 στους 100 άντρες και 0.5 με 1 στις 100 γυναίκες θα αναπτύξουν καρκίνο του στομάχου κάποια στιγμή της ζωής τους.

  • ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ
    Δεν είναι απόλυτα γνωστή η αιτιολογία του καρκίνου του στομάχου. Έχουν αναγνωρισθεί πολλοί παράγοντες κινδύνου. Ένας παράγοντας κινδύνου δεν είναι όμως αρκετός ούτε απαραίτητο ότι θα προκαλέσει καρκίνο. Οι περισσότεροι άνθρωποι με αυτούς τους παράγοντες κινδύνου δεν θα εκδηλώσουν καρκίνο ενώ κάποιοι άλλοι χωρίς κανένα από αυτούς τους παράγοντες θα αναπτύξουν καρκίνο του στομάχου.

    - Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H.Pylori ) είναι ένα βακτήριο που προσβάλλει το στομάχι και προκαλεί χρόνια φλεγμονή και γαστρικά έλκη. Αν η φλεγμονή παραμείνει για αρκετά χρόνια μπορεί να προκαλέσει προκαρκινικές καταστάσεις (ατροφική γαστρίτιδα, μεταπλασία, δυσπλασία) και τελικά καρκίνο. Αυτά τα προκαρκινικά στάδια μπορούν  να ανιχνευθούν και να θεραπευτούν πριν εξελιχθούν σε καρκίνο. Η μετάδοση του H. Pylori γίνεται με το σίελο ή τα κόπρανα και είναι στενά συνδεδεμένο με τις κακές κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και το χαμηλό βιοτικό επίπεδο. Η θεραπεία αυτής της λοίμωξης γίνεται με αντιβιοτική αγωγή.

    - Τρόπος ζωής η Διατροφή
  • Η υψηλή διαιτητική πρόσληψη αλατιού (συμπεριλαμβανομένου των παστών, καπνιστών ή σε άλμη φαγητών), αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης του καρκίνου του στομάχου.
  • Η αυξημένη πρόσληψη τροφών που περιέχουν νιτρικά άλατα  όπως το συντηρημένο κρέας, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του στομάχου.
  • Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, που περιέχουν βιταμίνες Α και C, έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει σημαντικά από την ανάπτυξη καρκίνου του στομάχου.  
  • Κάπνισμα: Η συχνότητα του καρκίνου του στομάχου είναι περίπου διπλάσια στους καπνιστές.
  • Απασχόληση: Εργαζόμενοι σε βιομηχανίες άνθρακα, μετάλλου και καουτσούκ έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του στομάχου  
  • Η σωματική άσκηση μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης της ασθένειας στο μισό.

    -
    Παράγοντες που δεν μπορούν να τροποποιηθούν:
  • Κάποιες κληρονομικές καταστάσεις μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του στομάχου (μετάλλαξη στο γονίδιο για την πρωτείνη Ε cadherin, μετάλλαξη στα γονίδια BRCA1 και BRCA2) , καθώς και δύο καταστάσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, που ονομάζονται σύνδρομο Lynch και η οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση.
  • Ιστορικό καρκίνου του στομάχου σε συγγενείς πρώτου βαθμού (γονείς, αδέρφια, παιδιά) αυξάνει τον κίνδυνο κάποιου να αναπτύξει καρκίνο του στομάχου.
  • Για άγνωστη μέχρι τώρα αιτία, άτομα με ομάδα αίματος Α έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του στομάχου.
  • Φύλο: Ο καρκίνος του στομάχου είναι πιο συχνός στους άνδρες. Οι αιτίες αυτής της διαφοράς φαίνεται πως είναι τα οιστρογόνα στις γυναίκες ασκούν προστατευτική δράση.
  • Ιατρικές καταστάσεις: o Ασθενείς που έχουν θεραπευθεί για ένα άλλο νεόπλασμα του στομάχου, που είναι γνωστό σαν MALT λέμφωμα, είναι σε αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης αδενοκαρκινώματος του στομάχου.
  • Προηγούμενη χειρουργική επέμβαση: Όταν ένα τμήμα του στομάχου έχει αφαιρεθεί π.χ. λόγω πεπτικού έλκους, υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του στομάχου στο τμήμα που παραμένει.
  • Οι γαστρικοί πολύποδες είναι καλοήθη μορφώματα του εσωτερικού στρώματος του στο- μάχου. Ένα είδος πολύποδα, που ονομάζεται αδένωμα, μπορεί μερικές φορές να εξελιχθεί σε καρκίνο.
  • Η κακοήθης αναιμία είναι μία κατάσταση κατά την οποία οι ασθενείς αδυνατούν να απορροφήσουν αρκετή βιταμίνη Β12 από τη τροφή τους που είναι απαραίτητη για τη παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Σε αυτούς τους ασθενείς, συγχρόνως με την αναιμία (χαμηλός αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων) αυξάνεται, επίσης, ο κίνδυνος καρκίνου του στομάχου.
  • Άλλοι παράγοντες οι οποίοι πιθανόν να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στο μάχου είναι η παχυσαρκία, η λοίμωξη με τον ιό Ebstein-Barr (που προκαλεί την λοιμώδη μονοπυρήνωση) και μία σπάνια πάθηση, η νόσος Menetrier.

  • ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
    Η υποψία ύπαρξης καρκίνου του στομάχου μπορεί να τεθεί με βάση μια ποικιλία συμπτωμάτων και σημείων.  Δυστυχώς τα συμπτώματα είναι συχνά συνηθισμένα, και μπορούν επίσης να προσομοιάσουν άλλες καταστάσεις. Σε πρώιμα στάδια, οι περισσότεροι καρκίνοι δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα. Στη περίπτωση ενός συνδυασμού των παρακάτω συμπτωμάτων, και ειδικά όταν είναι επίμονα, απαιτούνται περαιτέρω εξετάσεις:
  • Κοιλιακή δυσφορία ή άλγος
  • Αίσθημα πληρότητας ακόμα και με μικρό γεύμα
  • Οπισθοστερνικός καύσος
  • Ναυτία ή/και έμετος ειδικά όταν υπάρχει πρόσμιξη αίματος
  • Ανορεξία
  • Ανεξήγητη μεγάλη απώλεια βάρους
  • Αναιμία

Η διάγνωση του καρκίνου του στομάχου βασίζεται στις εξής εξετάσεις:

  1. Κλινική εξέταση
  2. Ενδοσκόπηση: Κατά τη διάρκεια της ενδοσκόπησης θα παρθούν βιοψίες.
  3. Ακτινολογική εξέταση: Η αξονική τομογραφία δείχνει πόσο μακριά έχει επεκταθεί ο καρκίνος τόσο τοπικά όσο και σε άλλα σημεία του σώματος. Άλλες εξετάσεις όπως η ακτινογραφία θώρακος και το PET scan μπορούν επίσης να πραγματοποιηθούν για να αποκλείσουν την απομακρυσμένη εξάπλωση της νόσου, που ονομάζεται μετάσταση.
  4. Ιστοπαθολογική εξέταση: Το δείγμα της βιοψίας (το κομμάτι του ιστού που ελήφθη κατά τη γαστροσκόπηση) θα εξεταστεί σε ένα εργαστήριο από παθολογοανατόμο.
  • ΘΕΡΑΠΕΙΑ
    -
    Ενδοσκοπική αφαίρεση του βλεννογόνου (ΕΜR) μπορεί να πραγματοποιηθεί για καρκίνους που περιορίζονται στο βλεννογόνο και χωρίς εξέλκωση. Τελευταία, μεγαλύτεροι όγκοι μπορούν να αφαιρεθούν με ενδοσκοπική υποβλεννογόνια εξαίρεση (ESD).
    -
    Χειρουργείο: Κατά την διάρκεια της εγχείρησης οι χειρουργοί θα αφαιρέσουν τον όγκο με ένα τμήμα ή ολόκληρο το στομάχι. Το μέγεθος του ιστού που θα αφαιρεθεί εξαρτάται από το στάδιο της νόσου. Είναι σημαντικό να αφαιρεθεί ο όγκος σε υγιή όρια και οι λεμφαδένες που βρίσκονται κοντά στο στομάχι.
    - Η συμπληρωματική θεραπεία είναι η θεραπεία που δίδεται επιπρόσθετα του χειρουργείου. Μπορεί να είναι χημειοθεραπεία, μόνη της είτε σε συνδυασμό με ακτινοθεραπεία. Οι συμπληρωματικές θεραπείες στόχος έχουν να μειώσουν το μέγεθος του όγκου ώστε να διευκολύνουν την αφαίρεση του όταν χορηγούνται πριν το χειρουργείο και να εξαλείψουν τα κύτταρα που παραμένουν μετά το χειρουργείο είτε στο στόμαχο είτε στους λεμφαδένες.